Kanda Kreatinin Yüksekliği Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

Kreatinin Nedir?

Kreatinin, kasların günlük hareketi ile oluşturulan, vücuttaki doğal bir atık üründür. Kreatinin kanda ve idrarda bulunur. Daha sonra vücuttan böbrekler yardımıyla dışarıya atılır.

Vücudun en iyi şekilde çalışması için kanın mümkün olduğunca temiz olması gerekmektedir. Kanda kreatinin seviyesi yüksekliği olması bir kişiyi, üremi gibi potansiyel olarak hayatı tehdit eden böbrek rahatsızlıkları için risk altına sokar.

Doktorlar, böbreklerin ne kadar iyi çalıştığını belirlemek için genellikle kişiye bir kreatinin testi yaparlar, çünkü kanda kreatinin veya idrarda kreatinin seviyeleri yüksekliği, böbrek ile ilgili bir sorunu işaret edebilmektedir.(1)

Kreatinin seviyelerini düşürmenin en iyi yolu, altta yatan nedeni tedavi etmektir. Kanda kreatinin yüksekliği seviyelerini azaltmaya yardımcı olabilecek birçok diyet ve yaşam tarzı değişikliği de mevcuttur.

Kanda Bulunması Gereken Kreatinin Seviyeleri

Vücudunuzdaki kreatinin düzeyleri genellikle kas kütlesine, cinsiyete, yaşa ve diğer sağlık faktörlerine bağlıdır. Bunlar genellikle desilitre başına miligram cinsinden ölçülür.

  • Yetişkin Erkekler: 0,6 ila 1,2 mg/dl
  • Yetişkin Kadınlar: 0,5 ila 1,1 mg/dl
  • Bebekler: 0,2 mg/dl
  • Sadece bir böbreği olan bireyler: 1,8 ila 1,9 mg/dl

Yaşlı insanlar normal yetişkinlerden daha düşük kreatinin seviyelerine sahiptir ve vücut geliştiriciler çoğu erişkinden daha yüksek kreatinin seviyelerine sahip olabilirler. Bunun nedeni yaşlı bireylerin kas miktarlarının az olması ve vücut geliştiricilerin ise, çoğu normal kişiyle karşılaştırıldığında kas miktarlarının daha fazla olmasıdır. Ayrıca, kasla ilgili herhangi bir sorunu olan bireyler, yaş ve cinsiyetlerine göre anlamlı olarak daha düşük kreatinin seviyelerine sahip olabilirler.(2)

Kreatinin Yüksekliği Nedenleri

Rutin kan testleri kreatinin seviyelerini ölçebilir. Bir doktor genellikle yüksek kreatinin seviyesini teşhis etmek için birden fazla test yapacaktır, çünkü bazı ilaçlar, takviyeler ve yiyecekler vücuttaki kreatinin düzeylerini geçici olarak yükseltebilmektedir. Kreatinin yüksekliği ayrıca, çok fazla protein tüketme veya ağır egzersiz yapma sonucunda meydana gelebilir.

Eğer birden fazla test bir kişinin vücudunda anormal derecede yüksek seviyede kreatinin olduğunu gösterirse bu, böbreklerinin düzgün çalışmadığının bir işareti olabilir.

Ciddi bir enfeksiyon böbreklere zarar verebilir veya kişi enfeksiyona bağlı zayıf dolaşım problemi ile karşılaşabilir. Ayrıca, atardamar hastalığı ya da ciddi dehidrasyonun neden olduğu azalmış kan akışı veya düşük kan basıncı da böbreklere zarar verebilir.

Kronik böbrek hastalığı olan kişiler de yüksek kreatinin seviyeleri belirtileri gösterebilir.

“Glomerulus” denilen böbrek içindeki filtrenin hasar görmesi de mümkündür. Eğer bir kişinin kan kreatinin düzeyi yüksek, ama idrar kreatinin düzeyi düşük ise bu, glomerulusun verimli çalışmadığının bir işareti olabilir.(3)

Bazı hastalıklar da böbrek ve glomerulusu etkileyebilir ya da yüksek kreatinin seviyelerine yol açabilir. Bunlar arasında:

  • Şeker hastalığı
  • Lupus gibi otoimmün bozukluklar
  • Goodpasture sendromu
  • Gut
  • Rabdomiyoliz
  • Kas distrofisi
  • Darbeden kaynaklanan kan kaybı

yer almaktadır.

Kreatinin düzeyi yüksek olan herkesin, problemin nedeni olan durumun tedavisine yönelik adımlar atmak için direkt olarak doktorlarıyla birlikte çalışması elzemdir. Ayrıca kreatinin düzeylerini doğal olarak azaltmak için çalışmaya başlamak da iyi bir fikir olacaktır.

Kanda kreatinin düşüklüğü hakkında bilgi sahibi olmak için “Kanda Kreatinin Düşüklüğü Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?” yazısını mutlaka okuyun!

Kreatinin Seviyelerini Düşürmek İçin Diyet İpuçları

Bir kişinin kreatinin seviyelerini düşürmek için yapabileceği çeşitli diyet değişiklikleri vardır:

Protein Tüketimini Azaltma

Çok fazla protein tüketmek sağlıklı olan bir kişide bile, kreatinin seviyelerinde geçici bir artışa neden olabilir. Zaten yüksek kreatinin seviyelerine sahip olan kişilerde ise, zaten muzdarip olunan yüksek kreatinin seviyelerini daha da artırabilir.

Pişmiş kırmızı et özellikle, sıkıntılı bir gıda olarak görünmektedir. Kırmızı et, doğal olarak kreatin içeren hayvanın kas dokusudur. Bu etin pişirilmesi kreatinin, kreatinin haline gelmesini sağlamaktadır. Bu yüzden bir kişi kırmızı et yediği zaman, kreatinin seviyeleri yükselebilir.

Düzenli olarak büyük miktarlarda protein tüketen kişiler, vücutlarında daha yüksek kreatinin seviyelerine sahip olabilirler. Bir kişi; tükettiği kırmızı et ve süt ürünlerinin miktarını azaltarak ya da bunları, fasulye gibi sebze proteinler ile değiştirerek kreatinin yüksekliği ile başa çıkabilir.

Diyet Lifi Tüketimini Artırma

Çoğu insan lif yemenin, sindirim sistemini dengelemeye yardımcı olduğunu bilir ancak lif, kreatinin düzeylerini düşürmek isteyen insanlar için de yararlı olabilmektedir.

Avrupa Klinik Beslenme Dergisi'nde yapılan sistematik bir derleme; diyet liflerinin, kronik böbrek hastalığı olan kişilerde kreatinin düzeylerini düşürdüğüne dikkat çekti. Araştırmacılar; konuyla ilgili daha uzun süreli araştırmalar yapılmasını istedi ancak bu ilk araştırma, diyete lif dahil edilmesi için güçlü bir nedensellik oluşturmuştur.(4)

Meyveler, sebzeler, tohumlar ve tüm tahıllar dahil olmak üzere birçok bitki besinleri lif içermektedir.

Sıvı Tüketimine Dikkat Edin

Çok fazla sıvı tüketimi böbrek hastalığı olan kişiler için bir sorun olabilirken, dehidrasyon ve sıvı eksikliği vücutta kreatinin düzeylerini artırabilmektedir. Bir kişinin içmesi gereken sıvı miktarını belirlemek için, sağlık uzmanları ile direkt olarak çalışması en iyi seçenek olmaktadır.

Su içmek size keyifli gelmiyorsa, onu daha lezzetli hale getirmek için suya bir dilim limon veya salatalık eklemeyi deneyebilirsiniz. Birçok insan, bitkisel çaylar ve yeşil çay içerek sıvı alımını artırmaktadır.

Kitosan Takviyelerini Göz Önünde Bulundurun

Kitosan, kolesterol için tasarlanmış bir dizi kilo kaybı karışımları veya takviyelerde yer alan bir bileşendir.

Bir çalışmada; kitosan, böbrek yetmezliği olan farelerde kreatinin yüksekliğini önemli ölçüde azalttığı görülmüştür.

Kitosan takviyeleri, kreatinin düzeylerini doğal olarak azaltmak isteyen insanlar için iyi bir seçim olabilir ancak, herhangi bir gıda takvitesi almadan önce doktorla doğru seçenekleri görüşmek her zaman en iyi seçenek olacaktır.(5)

Kreatin Bazlı Takviyelerden Kaçının

Bazı takviyeler kreatinin düzeylerinin düşmesine yardımcı olabilirken, diğerleri bunu daha da kötüleştirebilir. Örneğin; birçok atlet ve vücut geliştirme sporcusu, kaslarına daha fazla dayanıklılık sağlamak için kreatin içeren takviyeler kullanmaktadır.

Kaslar enerji için kreatini kullanmaktadır ancak, enerji için kullanılmayan kreatinin vücut tarafından kreatinin haline dönüştürülmektedir. Bu nedenle kreatinin düzeyleri halihazırda yüksek olan kişiler, kreatin ve kreatin takviyelerinden kaçınmalıdır.

Bitkileri Kullanın

Piyasada çeşitli sağlık iddialarıyla birçok bitki ve bitkisel ilaç bulunmaktadır.

ABD Gıda ve İlaç İdaresinin (FDA) herhangi bir tıbbi durumu tedavi etmek için bu bitkilerin birçoğunun kullanımını onaylamadığını unutmamak önemlidir.

Salvia, yüksek kreatinin düzeylerini tedavi etmek için kullanılan en önemli bitkilerden biridir. Genellikle geleneksel Çin tıbbında, böbrek rahatsızlıkları olan insanlara yardımcı olmak için kullanılmaktadır.

Yakın zamanda yapılan bir araştırma; salvia'nın insanları belirli türdeki böbrek yetmezliğinden koruyabildiğini ve böbreği güçlendirerek, böbreğin kreatininini işleyebilmesine yardımcı olduğunu bulmuştur

Salvia'nın psikoaktif özellikleri bulunmaktadır. Bu nedenle salvia, dikkatli ve bir doktorun rehberliğinde kullanılmalıdır.

Diğer doğal diüretikler, vücuttaki kreatininin atılmasını desteklemeye yardımcı olabilir ancak bunları denemek isteyen kişiler (özellikle de ilaç kullananlar), her zaman böyle bir şeye kalkışmadan önce bir doktorla görüşmelidir.

Yararlı olabilecek yaygın doğal bitkilerden bazıları:

  • Karahindiba
  • Tarçın
  • Isırgan yaprağı
  • Geven
  • Jinseng
  • Güneğik
  • Sarı papatya

Kreatinin Seviyelerini Düşürmek İçin Yaşam Tarzı İpuçları

Vücuda aldıklarınıza dikkat etmenin yanı sıra, davranışlarınızı düzeltmek de kreatinin düzeylerini daha da azaltmaya yardımcı olmak için önemli bir faktör olacaktır.

Yorucu Egzersiz Yapmayı Bırakın

Kas aktivitesi kreatinin üretir; kaslar ne kadar çok çalışırsa, kandaki kreatinin seviyesi de paralel olarak artış göstermektedir. Düzenli egzersiz, sağlıklı yaşam için gerekli olsa da aşırı efor, kandaki kreatinin düzeylerinin artmasına neden olabilir.

2012'de yapılan bir çalışmada; yoğun egzersizin, kan dolaşımında geçici olarak kreatinin düzeylerini artırdığı belirtildi. İnsanların sahip oldukları yüksek kreatinin düzeylerinin nedeni bulunduktan sonra, uygulanan tedavi tamamlanana kadar yorucu aktiviteden kaçınmaları en iyi tercih olacaktır.(6)

Ancak insanlar, bazı olağanüstü durumlar dışında egzersiz yapmaktan tamamen kaçınmamalıdır.

Egzersiz diyetini sürdürmek için; ağırlık antrenmanı veya direnç egzersizlerini sevenler, bunların yerine kreatinin yüksekliği tedavisi boyunca yoga ve vücut ağırlığı egzersizlerine geçiş yapabilirler. Koşma veya bisiklete binme gibi kardiyo egzersizleri tercih eden kişiler ise bunları, yürüme ya da yüzme ile değiştirmeyi düşünebilirler.

FIT TEST

İhtiyacın Olanı Biz Biliyoruz! Sen de Öğrenmek İstersen

HEMEN TESTE BAŞLA

YÜKLENİYOR..